Zamknij

Ponadprzeciętna inteligencja dzięki mutacji genetycznej. Naukowcy są zaskoczeni

13.05.2022
Aktualizacja: 13.05.2022 10:06
Wyższa inteligencja dzięki mutacji genu
fot. Schutterstock

Choć mutacje genów związanych z funkcjonowaniem układu nerwowego najczęściej prowadzą do poważnych chorób, naukowcy właśnie odkryli taką, która ma pozytywny wpływ na człowieka, choć, niestety, tylko częściowo. Wyjątkowe jest jednak to, że jednym z efektów mutacji jest wyższa inteligencja.

Dwóch niemieckich neurobiologów przypadkowo odkryło, że pojedyncza mutacja, wynikiem której jest uszkodzenie jednego z białek synaptycznych, powoduje nie tylko ślepotę u dotkniętych nią osób, ale także ponadprzeciętną inteligencję. – To niezwykłe odkrycie, ponieważ bardzo rzadko mutacje prowadzą do poprawy, a nie utraty funkcji – podkreśla prof. Tobias Langenhan z Uniwersytetu w Lipsku, jeden z odkrywców niespotykanego zjawiska. Poinformowało o tym pismo „Brain”.

Częściowo pozytywna mutacja w synpasach

Synapsy to „punkty kontaktowe” w mózgu, przez które komórki nerwowe porozumiewają się ze sobą. Zaburzenia w tej komunikacji prowadzą do chorób układu nerwowego: od dość łagodnych, dających niewielkie objawy, po bardzo poważne niepełnosprawności.

Zainteresowanie prof. Langenhana oraz jego współpracownika prof. Manfreda Heckmanna z Uniwersytetu w Würzburgu wzbudziła niedawna publikacja naukowa poświęcona mutacji, która uszkadza jedno z białek synaptycznych, prowadząc do ślepoty. Badacze zwrócili na nią uwagę, ponieważ od lat zajmują się analizowaniem funkcji synaps. Szczegółowy przegląd przypadków medycznych wykazał coś ciekawego: wszyscy dotknięci mutacją pacjenci mieli także ponadprzeciętny iloraz inteligencji.

– Zainteresowało nas to na tyle, że postanowiliśmy laboratoryjnie wprowadzić tę mutację do genów muszek, a następnie wykorzystać różne nowoczesne techniki, aby sprawdzić, co dokładnie dzieje się w synapsach tak potraktowanych zwierząt – opowiada prof. Langenhan. – Wybraliśmy muchy, ponieważ nie da się prowadzić pomiarów synaptycznych w mózgach ludzi. Ale aż 75 proc. genów wywołujących choroby u ludzi występuje również u muszek owocowych.

Ponadprzeciętna inteligencja, bo informacje przepływają szybciej

– Szybko zaobserwowaliśmy, że zmodyfikowane przez nas zwierzęta wykazywały znacznie zwiększoną transmisję informacji w synapsach. Ten niesamowity wpływ pojedynczej zmiany genetycznej na synapsy muchy jest prawdopodobnie dokładnie taki sam u ludzi. To by wyjaśniało ich zwiększoną wydajność poznawczą – tłumaczy prof. Langenhan.

Naukowcy ustalili, że mutacja czyni pacjentów inteligentniejszymi, ponieważ poprawia w ich mózgach komunikację między neuronami, które zawierają uszkodzone białko. Dalsze analizy ujawniły, jak dokładnie się to odbywa: składniki molekularne w transmitującej komórce nerwowej, które wyzwalają impulsy synaptyczne, w wyniku mutacji zbliżają się do siebie, co prowadzi do zwiększonego uwalniania neuroprzekaźników.

– Nasze badanie pięknie pokazuje, w jaki sposób popularne zwierzę modelowe, jakim jest muszka owocowa, może zostać wykorzystane do bardzo głębokiego poznania chorób ludzkiego mózgu – podsumowują naukowcy.

Źródło: PAP/Katarzyna Czechowicz / „Brain”