Zamknij

W ciągu 36 lat życia miała 12 rodzajów raka. „Zadziwiające, że żyje”

08.11.2022
Aktualizacja: 11.11.2022 12:27

W ciągu zaledwie 36 lat swojego życia młoda kobieta zachorowała na różne rodzaje raka aż 12 razy. Hiszpańscy naukowcy postanowili dowiedzieć się, skąd taka podatność na nowotwory. W jej genach znaleźli coś, czego nigdy wcześniej nie widziano.

Geny przyczyną 12 raków w ciągu 36 lat
fot. Shutterstock

36-letnia kobieta po raz pierwszy została poddana leczeniu raka w wieku dwóch lat. W wieku 15 lat zdiagnozowano u niej raka szyjki macicy. Gdy miała 20 lat chirurgicznie usunięto jej guz ślinianki. Rok później przeszła kolejną operację usunięcia mięsaka o małej złośliwości. W kolejnych latach zdiagnozowano u niej kilka innych guzów różnego rodzaju. W sumie pokonała 12 nowotworów, w tym pięć złośliwych.

Za zgodą kobiety i jej rodziny, międzynarodowy zespół badaczy, kierowany przez hiszpańskie Narodowe Centrum Badań nad Rakiem, pobrał próbki krwi i dzięki sekwencjonowaniu DNA przyjrzał się mutacjom genetycznym wewnątrz tysięcy pojedynczych komórek. Wyniki badania opublikowano w piśmie „Science Advances”.

Dziwna mutacja genetyczna odpowiedzialna za nowotwory

Sekwencjonowanie DNA przyniosło zaskakującą odpowiedź: kobieta miała jedyną w swoim rodzaju mutację, która sprawiała, że była bardziej podatna na nowotwory. Była to mutacja w obu kopiach genu MAD1L1, co jest niespotykane u ludzi – stwierdzono ją właśnie po raz pierwszy. Członkowie rodziny badanej kobiety też byli nosicielami takiej mutacji, ale tylko jednej.

Gen MAD1L1 jest odpowiedzialny za kluczowy element mechanizmu, który pomaga uporządkować chromosomy przed podziałem komórki. Już wcześniej podejrzewano, że MAD1L1 ma pewną rolę w hamowaniu rozwoju nowotworów. Podwójna mutacja genu MAD1L1 jest śmiertelna dla embrionów myszy, więc jest to bardzo zaskakujące odkrycie u ludzi. U kobiety z 12 nowotworami mutacja powodowała zaburzenia replikacji komórek i tworzenie komórek o różnej liczbie chromosomów. Około 40 proc. jej komórek krwi miało nieprawidłową liczbę chromosomów.

Różne liczby chromosomów to liczne wady rozwojowe

Normalna liczba chromosomów w jądrze każdej ludzkiej komórki to 23 pary. Są one ułożone w pakiety DNA w kształcie litery X. W każdej parze jeden chromosom pochodzi od matki, a drugi od jej ojca. Osoby z rzadką „mozaikową wariacyjną aneuploidią” (MVA) mają natomiast odmienne liczby chromosomów w różnych komórkach, co przypomina mozaikę z różnokolorowych płytek. Stan ten może być spowodowany kilkoma różnymi mutacjami genetycznymi, w tym tą, którą zaobserwowano u kobiety z 12 nowotworami.

Osoby urodzone z MVA często cierpią na opóźnienia rozwojowe, mikrocefalię (zbyt mała głowa u dziecka), niepełnosprawność intelektualną i inne wady wrodzone. Mają skłonność do chorowania na nowotwory.

Kobieta, u której zdiagnozowano 12 rodzajów raka, nie miała jednak żadnej niepełnosprawności intelektualnej i prowadziła stosunkowo normalne życie, jeśli nie brać pod uwagę tak wielu terapii raka. To niezwykle zaskoczyło naukowców.

– Nadal nie rozumiemy, jak taki osobnik mógł się rozwinąć w fazie embrionalnej i pokonać wszystkie nieprawidłowości rozwojowe – mówi Marcos Malumbres, biolog molekularny, współautor i szef Grupy Podziału Komórki i Raka w hiszpańskim Narodowym Centrum Badań nad Rakiem, gdzie przeprowadzono badanie. Ujawniło ono, że osoby z aneuploidią, takie jak badana kobieta, mają „wzmocnioną odpowiedź immunologiczną”, która „może zapewnić nowe możliwości w leczeniu takich pacjentów” – uważają naukowcy.

Źródło: C. Villarroya-Beltri, A. Osorio, R. Torres-Ruiz i in., Biallelic germline mutations in MAD1L1 induce a syndrome of aneuploidy with high tumor susceptibility, Science Advances, 2 Nov 2022, Vol 8, No 44