Przepuklina kręgosłupa: objawy i leczenie wypadnięcia dysku

28.01.2020
Aktualizacja: 28.01.2020 13:31
Przepuklina kręgosłupa
fot. Shutterstock

Przepuklina kręgosłupa to stan poważny, bo jest przyczyną przewlekłego bólu, ale może również prowadzić do znacznego ograniczenia ruchomości. Pierwszym objawem przepukliny jest ból kręgosłupa w odcinku lędźwiowym lub szyjnym, a także bóle głowy, nóg, ramion i drętwienie kończyn. Dowiedz się, jak rozpoznać objawy przepukliny i jak ją leczyć.

Przepuklina kręgosłupa (inaczej wypadanie/wypadnięcie dysku) to stan, który oznacza, że jednolita masa dysku uległa uszkodzeniu i część jądra miażdżystego oddzieliła się od reszty, stając się odrębnym elementem, który dowolnie się przemieszcza, powodując przykre objawy i zagrożenie dla zdrowia.

Kręgosłup w ciągu całego życia człowieka przyjmuje na siebie wiele obciążeń. Najwięcej biorą na siebie krążki międzykręgowe zwane potocznie dyskami. Krążki te występują pomiędzy kręgami i zbudowane są z jądra miażdżystego - gęstego wypełnienia przypominającego galaretę, otoczonego pierścieniem włóknistym. Krążek międzykręgowy pełni funkcję amortyzatora kręgosłupa i zapewnia mu ruchomość. Umożliwia zgięcie, prostowanie, ruchy boczne i obrotowe kręgosłupa. Dzięki dyskom kręgi nie ocierają się o siebie.

Niestety, w wyniku codziennych obciążeń kręgosłupa krążki znajdujące się między kręgami, tracą elastyczność i dochodzi do pęknięć pozwalających na przemieszczanie się całości lub części jądra miażdżystego i powstanie przepukliny, która może powodować przemieszczanie się jądra do korzeni rdzeniowych. 

Wyróżnia się trzy stadia przepukliny kręgosłupa:

  1. Protuzję, zwaną inaczej wypukliną. Chociaż zmiany wychodzą poza zewnętrzny obrys dysku, to nie dochodzi do przerwania ostatniego pierścienia włóknistego. Wypuklina może, ale nie musi, naciskać na sąsiadujące struktury, powodując ból.
  2. Ekstruzję, zwaną przepukliną kręgosłupa. Jest to zaawansowane stadium choroby, w której dochodzi do przerwania ciągłości ostatniego pierścienia. Jądro miażdżyste wychodzi poza obręb krążka. To sytuacja, którą potocznie nazywa się wypadnięciem dysku.
  3. Sekwestrację, czyli ostatni, najbardziej zaawansowany etap choroby, w którym dochodzi do oderwania się jądra miażdżystego od krążka. Fragment jądra może przemieścić się do kanału kręgowego, co powoduje silne dolegliwości i ostry ból kręgosłupa. 

Przepuklina kręgosłupa: przyczyny

Przyczyną przepukliny kręgosłupa mogą być zwyrodnienia kręgów i stawów kręgosłupa, dyskopatia, skolioza, zmiany pourazowe czy przeciążenie pewnych grup mięśni.

Najczęstsze przyczyny przepukliny kręgosłupa:

  • siedzący tryb życia,
  • mała aktywność fizyczna lub jej brak,
  • nadwaga,
  • ciąża,
  • dźwiganie dużych ciężarów,
  • czynniki genetyczne,
  • urazy kręgosłupa,
  • guzy, nerwiaki, oponiaki,
  • nieprawidłowości w budowie kręgosłupa,
  • wąski kanał kręgowy,
  • dysbalans mięśniowy,
  • brak odpowiedniej stabilizacji kręgosłupa.

Przepuklina kręgosłupa: objawy

Sygnałem alarmowym, który może świadczyć o przepuklinie kręgosłupa, jest ból pleców, który nie mija po odpoczynku lub po zmianie pozycji ciała. 

Doda o chorobie kręgosłupa

– Zwyrodnienie stawów międzykręgowych, dwie przepukliny, w tym jedna taka, że dysk wypadł zupełnie, nerw cały czarny, przestała mi funkcjonować noga – wymieniała objawy przeciążenia kręgosłupa w rozmowie z Michałem Figurskim.

Większość chorych, bo nawet 70 proc. skarży się na ból w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, czyli w dolnej części pleców, a mniej więcej 20 proc. pacjentów uskarża się na ból w odcinku szyjnym kręgosłupa.

Objawy przepukliny kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym:

  • bóle nóg (ból promieniujący do nogi),
  • swędzenie,
  • uczucie odrętwienia,
  • osłabienie,
  • ograniczenie ruchomości,
  • zaburzenia w opróżnianiu pęcherza moczowego,
  • atrofia (zanik) mięśni brzucha.

Objawy przepukliny kręgosłupa w odcinku szyjnym:

  • ból pleców,
  • ból ramion,
  • ból tylnej części głowy, bóle migrenowe,
  • swędzenie,
  • drętwienie,
  • zawroty głowy,
  • zaburzenia widzenia,
  • zaburzenia motoryki precyzyjnej (wykonywana precyzyjnych ruchów),
  • paraliż.

Przepuklina w odcinku piersiowym kręgosłupa może powodować ból pleców lub opasujący ból od pleców, aż do klatki piersiowej i brzucha. Mogą również występować objawy sugerujące chorobę serca.

Przepuklina kręgosłupa: leczenie

Jeśli przepuklina kręgosłupa nie uciska struktur nerwowych i nie powoduje silnych objawów bólowych, to jest szansa, że chory uniknie operacji. 

Zdarza się, że ta oderwana cząstka pobudza organizm i jego mechanizmy obronne, aktywując makrofagi do pracy, które w skuteczny sposób wchłaniają martwe komórki organizmu w tym oderwany element. 

Duże przepukliny lub przepukliny umiejscowione w bardzo ciasnych miejscach powodują, że zostają zaciśnięte naczynia krwionośne i organizm ma problem z wchłonięciem takiej przepukliny. W takich przypadkach możliwe jest zastosowanie blokady kręgosłupa. Na czym to polega? Pod kontrolą RTG lekarz dociera do miejsca ucisku, wypłukuje substancje zapalne oraz bezpośrednio podaje leki przeciwzapalne, oraz substancje odżywiające, oraz regenerujące uciśnięte nerwy. Ten bezoperacyjny zabieg nazywa się zastrzykiem nadtwardówkowym. U wielu chorych taka procedura uśmierza ból i zmniejsza przepuklinę. 

Operacja przepukliny kręgosłupa stosowana jest tylko w najcięższych przypadkach, gdy leczenie metodami nieoperacyjnymi nie jest już możliwe. Jeśli duże przepukliny uciskają struktury nerwowe i powodują objawy neurologiczne, muszą być szybko operowane. 

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.