Kiedy mastektomia jest konieczna? O mastektomii i rekonstrukcji piersi

29.05.2019
Aktualizacja: 04.07.2019 10:23
Mastektomia, czyli usunięcie piersi
fot. Shutterstock

Mastektomia, czyli amputacja piersi, to radykalna metoda leczenia raka. Operacyjne usuniecie piersi jest dla chorych dodatkowym ciosem, ale w niektórych przypadkach jest to jedyna metoda skutecznego leczenia. Na szczęście po mastektomii można wykonać rekonstrukcje piersi. O wskazaniach do operacji i możliwości rekonstrukcji piersi pisze dr hab. n. med. Paweł Basta, specjalista ginekologii onkologicznej pracujący na co dzień w Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie oraz w krakowskiej SCM clinic.

Mastektomia to zabieg amputacji jednej lub dwóch piersi spowodowany rakiem piersi. Operację chirurgiczną usunięcia gruczołu piersiowego wykonuje się wtedy, gdy nie można przeprowadzić leczenia oszczędzającego, to ostateczna forma leczenia.

Rak piersi to złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek gruczołu piersiowego, rozwijający się miejscowo w piersi i dający przerzuty do węzłów chłonnych i narządów wewnętrznych, w tym do płuc, wątroby, kości i mózgu. Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet. Chociaż z roku na rok podnosi się świadomość i kobiety coraz częściej poddają badaniom profilaktycznym piersi, to niestety w niektórych przypadkach mastektomia, czyli amputacja piersi, bywa operacją ratującą życie kobiety.

Jakie są wskazania do radykalnej mastektomii?

Mastektomia radykalna, polegającą na usunięciu całego gruczołu piersiowego oraz skóry pokrywającej gruczoł, wraz z przynależącymi do piersi węzłami chłonnymi pachowymi jest niezbędna w przypadku chorych z grupy najwyższego i wysokiego ryzyka, czyli z mutacją genów BRCA1/2 lub częstym występowaniem nowotworów piersi i/lub jajnika w rodzinie.

U tych pacjentek zabiegi oszczędzające nie są rozwiązaniem, ponieważ w  zaoszczędzonych partiach piersi w przyszłości może rozwinąć się nowotwór. 

ZOBACZ: Dziedziczny rak piersi i jajnika. Co trzeba wiedzieć o mutacji genów BRCA1 i BRCA2? 

Na czym polega rekonstrukcja piersi po mastektomii?

Pierś po mastektomii można odtworzyć podczas tej samej operacji, w trakcie której przeprowadzana jest amputacja. Zabiegi takie polegają na usunięciu miąższu piersi (tak, jak byłoby to robione w przypadku mastektomii radykalnej), ale bez pokrywającej je skóry.

Do zastąpienia usuniętego miąższu używa się najczęściej materiałów syntetycznych w postaci protez, które zakłada się jak w klasycznej chirurgii plastycznej – pod mięśnie piersiowe, bądź też pokrywa się je materiałami nazywanymi popularnie „sztuczną skórą”. Implant jest oklejany przez macierz kolagenową pozbawioną elementów morfotycznych pochodzenia zwierzęcego i wkładany pod skórę. Trzeba mieć świadomość, że tego typu operacje są zawsze skomplikowane i że istnieje pewien odsetek niepowodzeń związanych z gojeniem się ran.

Operacja oszczędzająca pierś

Leczenie oszczędzające polega na tym, że usuwany jest jedynie guz, czyli nowotwór, wraz z pewnym marginesem zdrowych tkanek, co pozwala na zachowanie piersi.

Czasami nie ma jednak możliwości przeprowadzenia usunięcia piersi z jednoczesną rekonstrukcją, na przykład, gdy piersi nie mają odpowiedniej budowy - są zbyt duże lub zbyt opadające. W związku z tym spodziewany efekt kosmetyczny nie byłby zadowalający. Jeżeli pacjentka będzie miała radioterapię, wówczas z odbudową piersi również warto zaczekać do zakończenia leczenia. Wykonuje się wtedy klasyczną mastektomię, z zamiarem wykonania rekonstrukcji po pewnym czasie.

Rekonwalescencja po mastektomii

Zarówno mastektomia, jak i operacje oszczędzające zazwyczaj nie wymagają długiej hospitalizacji. Zwykle w ciągu 24 (najpóźniej 48) godzin pacjentka wychodzi ze szpitala.

Rekonwalescencja przebiega w warunkach domowych. Bardzo ważne jest przestrzeganie zaleceń pooperacyjnych, na przykład dotyczących noszenia odpowiedniej bielizny, unoszenia rąk i oszczędzania się w tym czasie. Pacjentka musi wiedzieć, że mimo stosowania leków przeciwbólowych przez kilka dni może odczuwać dolegliwości w obszarze operowanym.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.