Czujesz świąd i pieczenie odbytu? To może być przetoka odbytu

22.03.2019
Aktualizacja: 13.06.2019 10:36
Przetoka odbytu - jak rozpoznać

Jeśli w okolicy odbytu zrobił ci się niewielki, miękki, ale bolesny guzek, z którego stale lub czasami wypływa ropa, a przy wypróżnianiu lub zaraz po oddaniu stolca odczuwasz ból, prawdopodobnie masz przetokę odbytu.

Spis treści:

Przetoka odbytu (inaczej przetoka okołoodbytnicza, przetoka odbytnicza) to wąski kanał, który łączy światło odbytnicy ze skórą okolicy odbytu. Ta choroba powstaje wskutek zapalenia gruczołów znajdujących się w ścianie odbytnicy. Kanał przetoki przebiega zwykle w miejscu, gdzie był ropień okołoodbytniczy, a także przechodzi przez mięśnie zwieracze i dlatego może je osłabiać. Okolica zmienionego zapalenia gruczołu odbytowego jest najczęściej miejscem otworu wewnętrznego przetoki, a miejsce ujścia przetoki na skórze otworem zewnętrznym. W niektórych przypadkach otwór przetoki może znajdować się w znacznej odległości od odbytu (np. w obrębie moszny lub warg sromowych).

Przetoka odbytu – jakie są objawy?

Zapalenie gruczołu odbytowego może przebiegać niemal bezobjawowo, dopiero pojawienie się przetoki może dawać charakterystyczne objawy, takie jak:

  • wyciek treści kałowo-ropnej z niewielkiego otworu w okolicy odbytu lub z kanału odbytu i towarzyszące mu uczucie wilgoci na skórze przy odbycie,
  • świąd i pieczenie okolic odbytu,
  • problemy z trzymaniem gazów i kału,
  • ból okolic odbytu (ten objaw nie pojawia się u wszystkich chorych, zwykle towarzyszy pojawieniu się ropnia odbytu).

Chorzy bardzo często skarżą się na dyskomfort związany wyciekiem ropy lub kału, nad którym nie mają żadnej kontroli. Jest to dla nich bardzo krępujące, zwłaszcza gdy jednocześnie brudzi się przy tym bielizna.

Zobacz także: Hemoroidy wywołują ból i krwawienie. Jak leczyć chorobę hemoroidalną? 

Jak się diagnozuje przetoką odbytu?

W przypadku pojawienia się jakichkolwiek dolegliwości należy jak najszybciej udać się do chirurga proktologa, który upewni się, czy ma do czynienia z przetoką i wykluczy inne schorzenia okolic odbytu.
Lekarz stawia diagnozę na podstawie:

  • rozmowy z pacjentem (np. pyta, kiedy pojawił się wyciek, czy ma objawy nietrzymania stolca lub gazów),
  • badaniu per rectum, podczas którego ogląda okolicę odbytu oraz bada palcem wnętrze odbytu, szukając bolesnego miejsca, a także ocenia napięcie zwieraczy odbytu,
  • anoskopii - badaniu polegającym na oglądaniu stanu kanału odbytu i końcowego odcinka odbytnicy za pomocą wziernika, tzw. anoskopu,
  • rektoskopii – badaniu endoskopowym, dzięki któremu może ocenić stan błony śluzowej odbytnicy (np. czy nie ma w odbycie ciała obcego lub polipów).

Czasami konieczne jest wykonanie dodatkowych badań, np. badania USG wykonywanego specjalną głowicą wprowadzaną do odbytu (wykonuje się je m.in. po to, aby sprawdzić, czy w dalszej części odbytu nie ma innych przetok), fistulografii (badanie kanału przetoki specjalnym endoskopem z podaniem kontrastu), anorektomanometrii – badania, które w sposób dokładny pozwala określić czynność aparatu zwieraczowego pacjenta.

Przetoka odbytu – jakie są przyczyny?

Przede wszystkim trzeba wyjaśnić, że ropień odbytu i przetoka odbytu to ta sama choroba, ale różne stadia. Ropień to faza ostra, przetoka jest formą przewlekłą. Najczęstszą przyczyną tej choroby jest infekcja bakteryjna gruczołów odbytniczych.

Znacznie rzadziej przyczyną przetoki mogą być: wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna, uraz okolicy odbytu (np. w wyniku seksu analnego), nowotwór odbytu. Przetoka może powstać również wskutek naświetlania (radioterapia nowotworów okolicy krocza i miednicy), pojawienia się w odbycie ciała obcego (np. ostrej kości), czy jako powikłanie po operacji przeprowadzonej w okolicy odbytu.

Dowiedz się więcej: Rak odbytu bywa mylony z hemoroidami. Jak rozpoznać objawy raka? 

Rodzaje przetok

W zależności od charakteru przetoki, w szczególności stosunku do mięśni zwieraczy odbytu, wyróżnia się kilka rodzajów przetok:

  • międzyzwieraczową (przechodzi pomiędzy zwieraczem wewnętrznym a zewnętrznym odbytu),
  • przezzwieraczową (kanał przechodzi przez zwieracz wewnętrzny i zewnętrzny odbytu),
  • nadzwieraczową (po przejściu przez zwieracz wewnętrzny kanał kieruje się ku górze i przechodzi ponad zwieraczem zewnętrznym odbytu),
  • pozazwieraczową (kanał przetoki leży bocznie w stosunku do zwieracza wewnętrznego i zewnętrznego odbytu).

Jak się leczy przetokę odbytu?

Niestety jedyną skuteczną metodą leczenia przetoki odbytu jest operacja chirurgiczna. Powinna być ona wykonywana w ośrodkach specjalizujących się w tego typu operacjach, ze względu trudność tego typu zabiegów oraz możliwe powikłania.

Czas trwania operacji zależy od stopnia choroby, może trwać kilka minut, a nawet kilka godzin. W zależności od głębokości i długości przetoki można ją wyciąć w całości, naciąć i zostawić otwartą do gojenia lub – w sytuacji, gdy obejmuje ona mięśnie odpowiedzialne za kontrolę oddawania stolca – otworzyć częściowo i założyć do jej środka gumową taśmę.

Niestety znacznie dłuższy jest czas rekonwalescencji. Rana pooperacyjna goi się długo, zwykle kilka tygodni. Pacjent musi ściśle współpracować z lekarzem – wymagane są częste kontrole rany operacyjnej, nawet do 6-8 tygodni po operacji. Warunkiem koniecznym do całkowitego wyleczenia jest utrzymanie w czystości okolicy odbytu.

Czasami operację wykonuje się w dwóch etapach.

Operację można wykonać w ramach NFZ, ale niestety trzeba się liczyć z kilkoma miesiącami oczekiwania, lub prywatnie. Koszt takiej operacji waha się od około 3500 zł do 8000 zł. 

Jakie mogą być powikłania po operacji przetoki odbytu?

Powikłania, jakie mogą pojawić się po operacji, to gorsze trzymanie gazów i stolca, krwawienia po zabiegu, nawracające ropnie okolicy odbytu, a co za tym idzie nawroty przetok. Te ostanie najczęściej pojawiają się kilka miesięcy po przeprowadzonym zabiegu, a czasem po kilkunastu latach. Ale to na szczęście zdarza się rzadko.

To cię może zainteresować:

Źródło: Polski Klub Koloproktologii

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.