Testy alergiczne na kosmetyki. Na czym polegają testy płatkowe?

04.03.2019
Aktualizacja: 04.07.2019 11:34
Testy płatkowe przylepia się na skórze pleców

Testy płatkowe są coraz popularniejszą metodą diagnozowania alergii kosmetycznej. Pozwalają na ocenę, które alergeny mogą wywoływać reakcję alergiczną na skórze. Tego typu testy przeprowadza się za pomocą specjalnych płatków przyklejanych na skórę na kilka dni. Stały kontakt z potencjalnie alergizującymi substancjami daje jasny obraz tego, czy występuje uczulenie i na które alergeny.

Testy płatkowe (kontaktowe) to metoda badania, która pozwala na wykrycie alergii kosmetycznych, a w zasadzie alergii skórnych. Ponieważ coraz częściej alergie na niektóre substancje stosowane w kosmetykach, środkach higienicznych, objawiają się na skórze, testy płatkowe znalazły tu doskonałe zastosowanie. 

Powszechne stosowanie kosmetyków, zarówno tych do pielęgnacji, jak i kosmetyków do makijażu i higieny osobistej, powoduje coraz częstszy problem alergii na składniki kosmetyków. Uczulać może każdy składnik, nawet taki z kosmetyku określanego jako hipoalergiczny. Każdy inaczej reaguje na każdą substancję, dlatego zawsze istnieje ryzyko uczulenia. Szacuje się, że przeciętny Europejczyk używa średnio 7 kosmetyków dziennie, a u co 10. mieszkańca Europy występuje uczulenie na jakiś składnik kosmetyków.

Testy płatkowe wykrywają tzw. alergię późną, głównie na substancje chemiczne, z którymi skóra ma kontakt. To łatwe badanie, które pozwala rozpoznać alergię i wyodrębnić konkretne alergeny. Dzięki temu, unikając kontaktu z alergenami, można ustrzec się reakcji alergicznej na skórze.

Wskazaniem do wykonania testów skórnych płatkowych jest:

  • wysypka na skórze;
  • łzawienie oczu;
  • ewidentna skórna reakcja po zastosowaniu na skórę konkretnego preparatu;
  • duszność;
  • katar;
  • inne niepokojące reakcje po kontakcie z alergenem.

Jakie są objawy alergii na kosmetyki? Najczęstszą formą alergii na kosmetyki jest kontaktowe zapalenie skóry (wyprysk, łuszczenie, wysuszenie, zaczerwienienie skóry). Jednak wystąpienie alergii lub objawów ubocznych zależy od miejsca aplikacji kosmetyku, stanu skóry, czasu kontaktu skóry z kosmetykiem i częstotliwości aplikacji. Dlatego testy płatkowe nakładane są na kilka dni, by dokładnie sprawdzić, kiedy i po jakim czasie dochodzi do reakcji alergicznej.

ZOBACZ: Czarna lista kosmetyków i substancji kosmetycznych

Testy płatkowe: na czym polega badanie?

Badanie polega na nałożeniu alergenów na skórę pleców w okolicy międzyłopatkowej i umocowaniu ich plastrami. Wynik odczytywany jest po 48, a następnie po 72-96 godzinach od zaaplikowania alergenów.

W ocenie zmian skórnych bierze się pod uwagę wystąpienie rumienia. Dodatni wynik przemawia za alergiczną przyczyną wyprysku.

Podstawowy zestaw plastrów zawiera ok. 30 alergenów, dostępne są również testy, które zawierają ponad 50 alergenów. 

Testy płatkowe: jak przygotować się do badania?

Do założenia testów płatkowych na skórę należy się odpowiednio przygotować:

  1. W dniu badania/założenia plastrów nie można stosować preparatów kosmetycznych na skórę pleców.
  2. Już na 7–10 dni przed testami należy zaprzestać stosowania leków przeciwhistaminowych, a leki przeciwzapalne i sterydy należy odstawić nawet miesiąc wcześniej.
  3. Przed testami trzeba unikać kontaktu ze słońcem i zaprzestać korzystania z solarium.
  4. Mniej więcej dwa dni przed założeniem plastrów należy usunąć bujne owłosienie na plecach.
  5. Przez cały okres badania obowiązuje zakaz moczenia pleców.

W okresie badania, czyli przez cały czas, gdy plastry znajdują się na plecach, należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego, ponieważ zapocenie pleców może udaremnić badanie, podobnie jak zamoczenie ich wodą. 

Uwaga! Alergicznych testów skórnych nie wykonuje się u kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także u osób, które mają ostrą infekcję skórną.

Testy płatkowe: jak odczytać wynik?

Dawki alergenów, czyli haptenów, są ściśle określone, podobnie jak czas ich kontaktu ze skórą i czas kolejnych odczytów. Jeśli badana osoba jest uczulona na konkretną substancję, to w miejscu jej podania (określone miejsce na skórze, gdzie przylepiony był alergen) pojawia się w określonym czasie reakcja skórna, na przykład zaczerwienienie, naciek czy swędzenie. Na podstawie wyglądu skóry i odczuwanych przez badaną osobę objawów lekarz może stwierdzić obecność alergii, jej nasilenie.

Testy płatkowe: ile kosztuje badanie?

Testy płatkowe można wykonać w ramach NFZ, jeśli na badanie skieruje lekarz alergolog lub dermatolog. Natomiast wykonanie takiego badania prywatnie to koszt od 200 do nawet 400 zł w zależności od placówki. Do kosztów testu należy również doliczyć wizytę kwalifikacyjną u alergologa, a koszt prywatnej konsultacji wynosi ok. 100-150 zł.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: plucinski.wroclaw.pl; alergikus.pl