Co pyli w marcu - czyli jakie pyłki mogą wywołać alergię?

28.02.2019
Aktualizacja: 12.03.2019 09:58
Pyłki olchy - co pyli w marcu

Wiosną wszystko budzi się do życia... tylko alergicy chowają po domach. Wczesna wiosna to dla nich bardzo trudny okres. Olcha, leszczyna, wierzba - pyłki tych roślin potrafią wywołać nieprzyjemne dolegliwości. Katar, łzawienie oczu, kichanie, obniżenie koncentracji - to objawy, które towarzyszą alergikom na co dzień, do czasu, gdy dana roślina nie przestanie pylić.

"Kicham na wiosnę" - tak co roku mawia mój kolega, który ma alergię na pyłki. Jego dolegliwości zaczynają się zwykle pod koniec stycznia i trwają do połowy kwietnia. Przy czym najsilniejsze dolegliwości odczuwa każdego roku w marcu. Dzięki tej "stałości" w corocznym kalendarzu, wie, że za jego objawy odpowiada olcha, a właściwie jej pyłki.

W marcu w całej Polsce pylą olsza (olcha) i leszczyna, a w niektórych regionach Polski również topola, wierzba oraz cis. Na pogorszenie samopoczucia alergików mogą mieć również wpływ grzyby pleśniowe z grupy Cladosporium, które występują praktycznie wszędzie, ale szczególnie dużo ich w ziemi i na mokrych liściach, a więc wczesną wiosną.

Pyłki olchy

W marcu najsilniejszym alergenem wziewnym są pyłki olchy (inaczej olszy) i to on jest najczęstszą przyczyną okresowego alergicznego zapalenia błony śluzowej w tym okresie. Objawy u osób uczulonych na ten alergen pojawiają się nagle, bez żadnych objawów początkowych. Jest to związane z gwałtownym początkiem pylenia tej rośliny i od razu bardzo wysokim stężeniem pyłków w powietrzu (od kilkuset do kilku tysięcy ziaren/m3). Typowe dolegliwości związane z alergią na pyłki olchy to: katar, kichanie, świąd nosa, uczucie zapchanego nosa oraz łzawienie, pieczenie oraz zaczerwienienie oczu.

Początek pylenia olszy zależy od kilku czynników, m.in. od temperatury powietrza zimą i wczesną wiosną, ale - jak wynika z danych Ośrodka Badania Alergenów Środowiskowych - najwyższe stężenie tych pyłków przypada na marzec. Najwyższe stężenia pyłku olszy obserwowane są na terenach podmiejskich, w pobliżu cieków wodnych i w podmokłych lasach.

Pyłki olchy wchodzą w reakcje krzyżowe z pyłkami brzozy, leszczyny oraz buka, a także alergenami pokarmowymi jabłek, brzoskwiń i orzechów laskowych.

Zobacz także: Katar sienny to zmora alergików. Jak leczyć alergiczny nieżyt nosa?

Pyłki leszczyny

Leszczyna jest pospolitym drzewem, które rośnie w lasach oraz parkach na terenie całej Polski. Roślina ta zaczyna pylić od końca stycznia do pierwszej połowy kwietnia. Najwyższe stężenie pyłków jest na przełomie lutego i marca, a na terenach podgórskich i na Suwalszczyźnie nawet przez cały marzec. Najwcześniej pyłki leszczyny pojawiają się w powietrzu na południowym zachodzie i w  centrum Polski.

Niestety ta roślina wchodzi w reakcje krzyżowe z pyłkami olchy oraz brzozy, a także z niektórymi alergenami pokarmowymi, np. orzechami laskowymi, co może pogłębiać dolegliwości alergiczne, takie jak pieczenie oczu, katar, problemy z koncentracją.   

Pyłki topoli

W marcu pyli również topola. Rośnie ona w lasach łęgowych, a także w lasach liściastych, często też przy drogach polnych. Początek kwitnienia tej rośliny przypada na luty, a największe stężenie pyłków pojawia się na przełomie marca i kwietnia. Topola uczula rzadko i dlatego nie jest tak groźna dla alergików, jak na przykład olcha. Jednak osoba uczulona na nie może skarżyć się na ból głowy, osłabienie, pieczenie, swędzenie i zaczerwienienie oczu.

Roślina ta wchodzi w reakcje krzyżowe z pyłkami wierzby.

Sprawdź także: Alergia na pyłki drzew i traw. Jak łagodzić objawy uczulenia na pyłki?

Pyłki cisu

Cis to wiecznie zielone iglaste drzewo (lub duży krzew), który rośnie na terenie całej Polski, głównie w jej zachodniej, północnej i południowej części kraju. Roślina ta zaczyna pylić pod koniec marca. Jej pyłki zawierają taksynę - alkaloid, która może podrażniać błony śluzowe nosa i gardła. Objawia się to katarem, kichaniem, drapaniem w gardle

Pyłki wierzby

Pod koniec marca rozpoczyna się również pylenie wierzby. Jest to roślina niezwykle popularna w Polsce, występuje na terenie całego kraju. Między innymi ze względu na wielkość pyłków, wierzba nie stanowi zbyt wielkiego zagrożenia dla alergików (nie jest to zbyt częsty alergen). Paradoksalnie jest to jednak najczęstszy alergen w miastach, a to dlatego, że roślina ta często sadzona jest w parkach, a jej pyłki krążą pomiędzy budynkami. Natomiast poza miastem roślina ta rośnie na terenach podmokłych z dala od domostw i dlatego mieszkające tam osoby są narażone rzadziej na jej ekspozycję.  

Roślina ta wchodzi w reakcje krzyżowe z miodem, więc osoby uczulone na pyłki wierzby w tym czasie powinny zrezygnować z jedzenia tego produktu.

Dowiedz się więcej: Kiedy zrobić testy alergiczne? Wszystko o testach na alergię

Cladosporium

Cladosporium - pod tą nazwą kryje się kilkaset gatunków grzybów pleśniowych, które najczęściej powodują alergię wziewną. Ich zarodniki unoszą się w powietrzu przez cały rok, ale najwyższe ich stężenie jest wiosną, gdy zaczynają topnieć śniegi. Grzyby te są bardzo powszechne, występują w naszych łazienkach, piwnicach, systemach klimatyzacyjnych, czyli tam gdzie jest stosunkowo mokro, ale przede wszystkim w ziemi i na mokrych liściach. Rozwojowi grzybów sprzyja wysoka wilgotność powietrza i ciepło.

Zarodniki grzybów pleśniowych są bardzo małe, dlatego łatwo wnikają do dolnych dróg oddechowych przyczyniając się do wystąpienia dolegliwości alergicznych. Mogą mieć one różną formę, np. kataru, kaszlu, drapania w gardle, bólu głowy, łzawienia oczu. Często też może dawać objawy ze strony układu pokarmowego.  

Zobacz także: Kalendarz pylenia roślin, czyli podręcznik alergika. Kiedy pylą drzewa i trawy?