Zamknij

Alergia na cynk. Po czym można ją poznać i jak się ją diagnozuje?

05.10.2021
Aktualizacja: 05.10.2021 13:35
Alergia na cynk objawy
fot. Shutterstock

Uczulenie na cynk jest rzadkie. Jednak nasze zachowania pielęgnacyjne (np. nadmierne stosowanie preparatów z cynkiem) mogą przyczynić się do pojawienia się alergii na cynk. Jak ją rozpoznać? Podpowiadamy.

  1. Alergia na cynk – przyczyny
  2. Alergia na cynk – objawy
  3. Alergia na cynk – diagnostyka
  4. Alergia na cynk – profilaktyka
  5. Uwaga na cynk w kremach przeciwsłonecznych

Alergia na cynk, właściwie nadwrażliwość na ten pierwiastek, jest bardzo rzadka i może mieć bardzo nietypowy przebieg, co znacznie utrudnia diagnozę. Jest to klasyczna alergia kontaktowa, która zwykle manifestuje się zmianami skórnymi o różnym nasileniu i lokalizacji. Może również wywołać dolegliwości ze strony układu pokarmowego (biegunka, bóle brzucha).

Cynk jest pierwiastkiem, który powszechnie występuje w naszym środowisku. Możemy mieć do czynienia z cynkiem metalicznym (może być on obecny w pokryciach sprzętów i naczyń domowego użytku, może być składnikiem metali dentystycznych, występuje np. w amerykańskich monetach centowych), a także tlenkiem cynku – najczęściej stosowaną formą cynku w preparatach farmaceutycznych (tabletki, maści, pasty), a także w kosmetykach. W tych ostatnich pełni on zazwyczaj funkcję białego pigmentu (tzw. biel cynkowa), wypełniacza lub filtra przeciwsłonecznego. Związki cynku mogą być również składnikami preparatów do cery trądzikowej, tłustej, past do zębów, dezodorantów, środków o działaniu przeciwłupieżowym, przeciwgrzybiczym, przeciwstarzeniowym, ściągającym.

Ważne! Inne związki cynku występujące w składzie kosmetyków to: siarczan cynku (Zinc sulfate), węglan cynku (Zinc carbonate), undecylenian cynku (Zinc undecylenate), pirytionian cynku (Zinc pyrithione), cytrynian cynku (Zinc citrate), chlorek cynku (Zinc chloride), stearynian cynku (Zinc stearate), pirolidynokarboksylan cynku (Zinc PCA - Zinc Pyrrolidine Carboxylate), glukonian cynku (Zinc gluconate).

Alergia na cynk – przyczyny

Cynk jest pierwiastkiem niezwykle ważnym dla alergika. Pomaga zmniejszyć wydzielanie histaminy, poprawić wygląd skóry, włosów, paznokci etc. Właśnie ze względu na te właściwości może być stosowany w nadmiarze i... w konsekwencji prowadzić do nadwrażliwości czy alergii.

Stosując zbyt często kremy czy maści z cynkiem (zwłaszcza u małych dzieci), ryzykujemy pojawienie się alergii na cynk w późniejszym wieku. Ta nadwrażliwość na cynk ujawnia się zwykle po  zjedzeniu produktów bogatych w ten pierwiastek. Biorąc to pod uwagę, stosowanie preparatów z cynkiem zawsze warto skonsultować z lekarzem.

Alergia na cynk – objawy

Alergia na cynk może się manifestować w postaci:

Zmianom skórnym mogą towarzyszyć inne objawy, takie jak:

Ważne!

Jeśli jakikolwiek powyższy objaw pojawi się, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Kontakt z alergenem może wywołać wstrząs anafilaktyczny, który może zakończyć się śmiercią.

Alergia na cynk – diagnostyka

Złotym standardem w diagnostyce alergii na metale są testy płatkowe, których wynik odczytywany jest po 48 i 72 godzinach. Pomocny również jest wywiad alergologiczny, który pozwoli ustalić relację przyczynowo-skutkową.

Alergia na cynk – profilaktyka

Jeśli podejrzewasz (lub masz potwierdzoną) alergię na cynk, musisz unikać produktów zawierających ten pierwiastek (jest to niezwykle trudne, bo on dość powszechnie występuje). Należy unikać spożywania produktów bogatych w cynk, m.in.

  • owoców morza (ostrygi są jego najbogatszym źródłem),
  • czerwonego mięsa (m.in. wołowiny),
  • drobiu,
  • niektórych serów (m.in. ricotta, szwajcarskich, goudy),
  • niektórych roślin strączkowych (m.in. zielonej fasolki, groszku, soi, orzeszków ziemnych),
  • produktów pełnoziarnistych,
  • miso,
  • tofu,
  • drożdży piwowarskich,
  • tahini,     
  • pestki dyni i słonecznika.

Warto również sprawdzać skład kosmetyków, suplementów diety, a także leków. Cynk jest bardzo częstym składnikiem leków na przeziębienie (pierwiastek ten wzmacnia odporność), na owrzodzenia skóry, problemy z układem pokarmowym (np. na biegunkę).

Uwaga na cynk w kremach przeciwsłonecznych

Cynk, a właściwie tlenek cynku, jest bardzo częstym składnikiem filtrów przeciwsłonecznych, dlatego w przypadku podejrzenia alergii na cynk, należy skonsultować z lekarzem stosowanie tych produktów. Lekarz wykona nam testy diagnostyczne, by ustalić, czy rzeczywiście ten pierwiastek nam zagraża. Zdarza się, że po aplikacji filtrów przeciwsłonecznych pojawiają się zmiany skórne, które nie zawsze są efektem alergii na cynk. Czasami przyczyną reakcji alergicznych bywają inne substancje, np. oksybenzon (benzofenon-3), benzofenony, cynamoniany i dibenzoilometany.    

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: Alergia na cynk, prof. dr hab. n. med. Zbigniew Bartuzi, lek. Natalia Ukleja-Sokołowska,  Alergia, 2014/ Healthline.com/ alergolog.eu/ livestrong.com/ mscck.org