Alergia: co to takiego? Wszystko, co musisz wiedzieć o alergii

05.03.2019 17:01
Alergia to nieprawidłowy przejaw organizmu

Alergia to stan wyjątkowo powszechny, ale niewiele osób wie, na czym ten mechanizm polega. Reakcja alergiczna, czyli nadmierna reakcja organizmu na spotkanie z alergenem, występuje tylko u niektórych osób. Wpływają na to nie tylko pewne skłonności, ale również częstotliwość kontaktu z alergenami. Alergia uważana jest za chorobę cywilizacyjną, znana jest od wieków. 

Alergia to wyjątkowo powszechna przypadłość. Mówi się o niej, jako o chorobie cywilizacyjnej, dotyka ludzi w każdym zakątku świata, w każdym wieku. Powodowana jest wieloma czynnikami, czasami trwa krótki, a czasami niemal przez całe życie. Alergia może mieć łagodne lub ciężkie objawy, a nawet prowadzić do groźnego dla życia wstrząsu anafilaktycznego.

W Polsce reakcję alergiczną wywołują najczęściej pyłki roślin, pokarm, a także sierść zwierząt, czy jad pszczół. Spośród leków najczęściej alergizuje penicylina, częste są również alergie na lateks. 

Alergicy uczuleni na pyłki roślin mogą również reagować alergicznie na zwierzęta czy określone pokarmy. Jednak alergia nie wyklucza drugiej, wręcz przeciwnie. Często zdarzają się przypadki, gdy wiele różnych alergii współwystępuje u jednej osoby.

Co jest przyczyną alergii? Niestety, nie do końca wiadomo, co powoduje, że u alergików szwankuje mechanizm rozpoznawania ,,wroga''. U chorych na alergię z niewiadomego powodu układ odpornościowy rozpoznaje wroga nie tylko w groźnych patogenach, ale również w zupełnie niewinnych substancjach, np. cząstkach zawartych w powietrzu lub w jedzeniu. Uważa się, że na wystąpienie alergii mają wpływ czynniki genetyczne i środowiskowe, w tym zanieczyszczenia powietrza.

Objawy alergii opisano po raz pierwszy już w XVIII wieku. Katar pojawiający się u niektórych osób po kontakcie z sianem nazwano ,,gorączką sienną''. 

Alergia, czyli odpowiedź organizmu

Choć alergia dotyczy ogromnej ilości ludzi, nie każdy wie, czym tak naprawdę jest i na czym polega mechanizm jej powstawania. Alergię cechuje nadmierna, nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego organizmu na występujące w środowisku alergeny. Substancje te u osób zdrowych nie wywołują żadnego uczulenia, reagują na nie tylko alergicy. Alergeny są to białka wchodzące w skład komórek roślin lub zwierząt, są również fragmentami substancji, takich jak lateks, zawierają je także leki.

Gdy organizm styka się z alergenem, wysyła specyficzną odpowiedź, w której bierze udział wiele różnych komórek układu odpornościowego i wytwarzanych przez nie substancji (mediatory stanu zapalnego). Komórki układu immunologicznego, w tym granulocyty kwasochłonne (i), komórki tuczne (mastocyty) i limfocyty, oraz przeciwciała, immunoglobuliny klasy E (IgE), bronią organizm przed potencjalnie groźnymi czynnikami. Zdarza się jednak, że komórki te rozpoznają nieszkodliwe substancje (alergeny) jako groźne i zapoczątkowują odpowiedź układu immunologicznego, która prowadzi do uczulenia organizmu na dany alergen.

Na czym polega kształtowanie się odpowiedzi organizmu?

  1. Alergen rozpoznawany jest przez komórki dendrytyczne.
  2. Alergen prezentowany jest limfocytom T, komórkom regulującym pracę układu immunologicznego, które zlecają limfocytom B wytwarzanie przeciwciał, tzw. immunoglobulin E (IgE).

W prawidłowych warunkach immunoglobuliny IgE zwalczają głównie pasożyty pokarmowe, a zatem układ odpornościowy omyłkowo traktuje alergeny jako zagrożenie atakiem pasożytniczym. Co ciekawe, skłonność do wytwarzania IgE jest dziedziczna i nosi nazwę atopii. Wśród chorób alergicznych, zależnych od IgE wyróżnia się:

  • alergiczny nieżyt nosa;
  • alergiczne zapalenie spojówek;
  • wyprysk atopowy;
  • astmę alergiczną;
  • pokrzywkę;
  • obrzęk naczynioruchowy.

Warto wiedzieć

Co warto wiedzieć o alergii?

Alergia charakteryzuje się nieprawidłową odpowiedzią układu odpornościowego (nieprawidłowym przejawem odporności) na spotkanie z niektórymi substancjami, którą charakteryzuje uszkodzeniem własnych tkanek. Substancje wydzielane przez komórki odporności po zetknięciu z alergenem odpowiedzialne są za charakterystyczne objawy alergii.

Odpowiedź organizmu na alergen można podzielić na dwie fazy: fazę wczesną, która rozpoczyna się tuż po kontakcie z alergenem i jest powodowana substancjami uwalnianymi przez komórkę tuczną, z których najważniejszą jest histamina. Substancje te powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych i zwiększenie ich przepuszczalności, co powoduje łzawienie oczu, wodnisty katar i swędzącą wysypkę. Podrażniają również zakończenia nerwowe, powodując kichanie i uporczywy świąd. Mogą również powodować obrzęk krtani i skurcz oskrzeli i z tego powodu alergicy często odczuwają duszność i narzekają na świszczący oddech.

Jak rozpoznać objawy alergii?

Objawy alergii uzależnione są od choroby alergicznej. Inne objawy towarzyszą chorym na AZS, a inne osobom cierpiącym na alergię pokarmową. W większości przypadków głównym objawem alergii jest świąd, zarówno oczu, jak i skóry czy nosa. Do charakterystycznych objawów alergii zalicza się także katar, kaszel i duszność.

Faza późna nie występuje u wszystkich alergików, tylko u niektórych. Jest wynikiem napływu komórek zapalnych spowodowanego substancjami wydzielanymi przez komórki tuczne podczas wczesnej reakcji. Objawy w fazie późnej są silniejsze i trwają znacznie dłużej niż te we wczesnej fazie. U niektórych osób może pojawić się blokada nosa, bóle głowy i zaostrzenie astmy. 

Objawy alergii mają różne nasilenie

Objawy alergii są zwykle nagłe, ale krótkotrwałe, przemijające. Zdarza się jednak, że przewlekły lub powtarzający się kontakt organizmu z alergenem powoduje rozwój stanu zapalnego w zajętych tkankach i ich uszkodzenie. Dotyczy to często chorych na astmę lub katar alergicznych, u których objawy stale się utrzymują, nawet po zaprzestaniu kontaktu z alergenami.

Uwaga!

Powyższa porada nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku jakichkolwiek problemów ze zdrowiem należy skonsultować się z lekarzem.

Źródło: mp.pl