Jak rzucić palenie i ograniczyć ryzyko raka płuc? Najlepsze sposoby

10.11.2017 09:38

Co trzeci Polak i co piąta Polka jest uzależniona od palenia papierosów. Skraca im to życie odpowiednio o 13,2 oraz 14,5 roku. Nałóg ten zabija w konsekwencji 67 tys. Polaków - a 20 tys. umiera każdego roku z powodu nowotworu płuc. Dlaczego tak trudno zmienić te statystyki? Wszystko przez nikotynowy głód, którego pokonanie jest nie lada wyczynem - na szczęście niektórym się to udaje. Jak tego dokonali?

Jak rzucić palenie i ograniczyć ryzyko raka płuc? Najlepsze sposoby

fot. Ruslan Olinchuk/East News

Mózg na nikotynowym głodzie

Schemat większości uzależnień jest podobny i wpływa na tzw. układ nagrody w naszym mózgu, który został w drodze ewolucji wykształcony w taki sposób, byśmy odczuwali przyjemność podczas wykonywania kluczowych czynności dla przetrwania gatunku.

Obszar ten jest aktywowany m.in. wtedy, kiedy spożywamy jedzenie, pijemy lub dążymy do rozmnożenia - uprawiając stosunek płciowy. Natura zakodowała nas w ten sposób, że kiedy dochodzi do pobudzenia układu nagrody, wpadamy w euforię - uczucie to jest niezwykle silne i mamy atawistyczną chęć przebywania w takim stanie jak najdłużej. 

Wszelkie używki - papierosy, alkohol czy narkotyki - są w stanie szybko pobudzić układ nagrody. I tu pojawia się problem, który nie jest łatwo rozwiązać.

Przy regularnym dostarczaniu naszemu organizmowi nawet niewielkich dawek takiej psychoaktywnej substancji jak nikotyna, komórki zaczynają niemal natychmiast przyzwyczajać się do jej obecności i wywoływać reakcję euforyczną.

Najszybciej uzależniają się osoby młode, których ciało nie zdążyło jeszcze wykształcić w sobie odpowiednich mechanizmów obronnych, opóźniających szkodliwe efekty uzależnienia. 

Przy każdej zmianie dawki nikotyny niemal natychmiast - nawet w ciągu kilku minut od wypalenia ostatniego papierosa - dochodzi do gwałtownej reakcji, której towarzyszy cały zestaw objawów, określany mianem głodu nikotynowego.

Objawy głodu nikotynowego:

  • lęk, rozdrażnienie, niepokój
  • nieokiełznana chęć zapalenia papierosa
  • dekoncentracja/trudności w skupieniu uwagi
  • przygnębienie, smutek
  • suche usta/uczucie suchości w jamie ustnej
  • ból głowy
  • zmęczenie
  • kaszel
  • zaparcia
  • trudności z zasypianiem/bezsenność

Dla palaczy kluczowe znaczenia mają pierwsze dwa tygodnie od odstawienia papierosów

Zrzut ekranu 2017-11-10 o 09.41.18
fot. pixaby.com/CC0 Public Domain

Napięcie związane ze wzmożoną chęcią zapalenia papierosa najbardziej intensywne jest w początkowej fazie - im więcej czasu minie od momentu jego wypalenia, tym uczucie to będzie słabsze. Już po 20 minutach od przestania palenia spada nasze tętno i obniża się ciśnienie krwi. Po 12 godzinach spada poziom tlenku węgla. Wydolność krążenia wraca zaś do normy w ciągu kilku tygodni od rzucenia nałogu nikotynowego. Po takim czasie może też ustąpić uporczywy kaszel palacza.

Eksperci przekonują, że dla osób, które chcą rzucić palenie kluczowe znaczenie mają pierwsze dwa tygodnie, podczas których decydujemy się odstawić papierosy. Jeśli jesteśmy wystarczająco zmotywowani do tego, żeby pokonać nieprzyjemne uczucie odstawienia tytoniu - mamy najwięcej szans na to, że uda się nam trwale pozbyć się uporczywego nałogu.

Motywacja jest kluczem do osiągnięcia sukcesu pod tym względem. Znalezienie w sobie wystarczającej chęci do rzucenia palenia nie jest łatwe, ale warto skorzystać z kilku cennych wskazówek, polecanych przez wielu specjalistów.

Proste porady dla osób, które chcą rzucić palenie

  • Zmień swoje przyzwyczajenia związane z momentem sięgania po papierosa. Jeśli zwykle palisz w towarzystwie - spróbuj unikać palenia w otoczeniu znajomych. Wbrew pozorom ma to kolosalne znaczenie, gdy chcesz naprawdę rzucić nałóg.
  • Kiedy czujesz, że masz chęć sięgnąć po papierosa, spróbuj poskromić napięcie poprzez wykonywanie jakiejś zmniejszającej poziom stresu czynności - np. ugniatanie piłeczki antystresowej, skupienie myśli na oddychaniu (zacznij robić ćwiczenia oddechowe - panuj nad wdechami i wydechami powietrza).
  • Wyrzuć zapalniczkę, nie noś przy sobie zapałek. To takie proste i logiczne - jeśli zredukujesz ilość bodźców umożliwiających Ci kontynuowanie nałogu, trudniej będzie Ci złamać swoje postanowienie.
  • Postaw na aktywność fizyczną! Pozwól swojemu umysłowi odwrócić uwagę od podświadomego nakłaniania Cię do palenia. Jeśli stworzysz mniej szans na to, by sięgać po papierosa, prędzej czy później przekonasz się, że wcale nie musi to mieć dla Ciebie tak wielkiego znaczenia, jak kiedyś.
  • Ogranicz wizyty w miejscach, które sprzyjają temu, by zapalić "dla towarzystwa" - zwłaszcza na początkowym etapie rzucania nałogu.
  • Zamiast papierosów sięgaj po... pokrojoną w cienkie paski marchewkę! Myślisz, że to absurd? Jeśli masz wzmożoną chęć zapalenia papierosa, każda opcja pozwalająca odwrócić uwagę od tego pragnienia może Ci pomóc!

Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym: 801 108 108

Osobom uzależnionym od palenia papierosów mogą też pomóc doświadczeni specjaliści. Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym, która działa od poniedziałku do piątku od godz. 11 do 19, oferuje bezpłatne konsultacje z doradcami, którzy mogą pomóc osobom pragnącym rzucić palenie w walce z nałogiem. Jak się z nimi skontaktować?

Wystarczy zadzwonić pod nr 801 108 108 (dla połączeń z telefonów stacjonarnych i komórkowych) lub 22 211 80 15 (dla połączeń z telefonów komórkowych) i umówić się na Indywidualny Plan Terapii.

Środki farmakologiczne, które pomagają walczyć z uzależnieniem od nikotyny:

cytyzyna - zmniejsza intensywność objawów głodu nikotynowego, obniża poziom satysfakcji po wypaleniu papierosa. Preparaty zawierające ten składnik przyjmuje się około 25 dni. W porównaniu do środków na bazie nikotyny, które wykorzystywanie są w podobnym celu, cytyzynę można przyjmować krócej.

gumy do żucia, plastry, pastylki do ssania stosowane przy nikotynowej terapii zastępczej - zawierają różne stężenia nikotyny, które mają pozwolić palaczom przyzwyczaić się do ograniczenia dostępu do nikotyny a także zmniejszyć objawy głodu nikotynowego. 

Alternatywne metody walki z nałogiem

  • hipnoza
  • biorezonans
  • akupunktura

Oprócz przyjmowania preparatów farmaceutycznych, alternatywnym sposobem na rzucenie palenia mogą być metody, które nie mieszczą się w kanonach konwencjonalnej medycyny.

Grzegorz Miecugow, który w tym roku przegrał walkę z rakiem płuc, przez 33 lata był uzależniony od palenia papierosów. W walce z nałogiem pomogła mu hipnoza. Mimo że ostatecznie nie udało się mu pokonać nowotworu, to jednak w momencie, kiedy dowiedział się o chorobie to właśnie ta metoda pozwoliła mu skutecznie rzucić nikotynowy nałóg. O swoich doświadczeniach dziennikarz opowiedział na łamach magazynu Gala:

- Postanowiłem rzucić palenie. Sięgnąłem wtedy po „wunderwaffe”, które nazywa się Rosjanin cudotwórca. Miałem jego numer, bo kolega miał problemy alkoholowe. Był dwa razy u niego, zapłacił 1500 zł i przestał pić. Zadzwoniłem. Rosjanin pyta: ile palę, ja mówię: 40 papierosów dziennie. On na to: dużo. Pyta: od kiedy. Ja mówię: 33 lata. Długo. Kazał złączyć mi kciuk z palcem wskazującym, takie kółeczka robić, złączyć stopy podeszwami, głęboko oddychać.

Przestraszyła mnie ta teatralność. Potem położył mnie na kozetce. Zaczął stukać palcem w coś, mówić, że mam jedną nogę pustą, drugą nogę pustą, i mamrotał coś, a potem mówił: „Całkowita obojętność do papierosów”. To było tak operetkowe, że miałem ochotę parsknąć śmiechem. Zapłaciłem 400 zł. Pojechałem do pracy, powiedziałem o tym mojej załodze. Była godzina 11, a ja ciągle bez papierosa. To było dosyć nietypowe - zdradził przed laty Miecugow.

Walka z wiatrakami?

Przelomowy-wyrok-w-sprawie-opakowan-papierosow-ze-zdjeciami-chorob_article
fot. East News

Mimo że wprowadzamy coraz to nowe ograniczenia dotyczące palenia papierosów w miejscach publicznych, straszymy wymownymi obrazkami z chorobami na opakowaniach wyrobów tytoniowych, to jednak najwytrwalszych palaczy, niewiele jest w stanie wzruszyć.

Odkąd na pudełkach papierosów pojawiły się wymyślne fotografie z nowotworami, płaczącymi dziećmi, krwiopluciem, nowotworami płuc, rakiem jamy ustnej czy gardła Ci nieco bardziej wrażliwi uzależnieni zaczęli szukać sposobów na to, by nie musieć oglądać drastycznych zdjęć za każdym razem, kiedy sięgają po papierosa.

Po wprowadzeniu w życie przepisów nakładających obowiązek zamieszczania na opakowaniach papierosów zdjęć wywoływanych przez nie chorób, gwałtownie wzrósł popyt na etui, futerały i gadżety, które pozwalają dokładnie zakryć wszystko, co może wzbudzać niesmak palaczy.

Do rzucenia palenia dużo bardziej zmotywować może pomysł, na który wpadli Japończycy. Pracowici Azjaci uznali, że osoby niepalące są pokrzywdzone w stosunku do tych, którzy każdego dnia w ciągu pracy poświęcają czas na oddawanie się nikotynowemu nałogowi. Jedna z japońskich firm marketingowych zaoferowała więc 5 dodatkowych dni wolnych tym, którzy nie palą. Kto wie, może to najskuteczniejszy sposób na przekonanie do niepalenia? Może warto pomyśleć o tym, by wykorzystać go także w Polsce...

Przeczytaj: Dodatkowe 5 dni wolnych od pracy dla niepalących pracowników. To dopiero motywacja!

Zagłosuj

Czy uważasz, że pracownikom, którzy nie palą, należą się dodatkowe dni wolne?

Czy jesteś uzależniony od palenia papierosów? Test online

Partnerem treści jest Ministerstwo Zdrowia. Więcej dowiesz się na: www.mz.gov.pl

________

zdrowie.radiozet.pl/π