Czy jajka są zdrowe - wyjaśnia specjalista żywienia funkcjonalnego

11.04.2017 16:03

Aureliusz Wilk - propagator kuchni antropologicznej oraz neurogastronomii - z okazji zbliżającej się Wielkanocy tłumaczy, jaki wpływ na zdrowie ma jedzenie jajek.

Czy jajka są zdrowe - wyjaśnia specjalista żywienia funkcjonalnego

fot. fot. Susannah Ireland/East News

Według danych statystycznych z 2016 roku Polacy konsumują średnio 150 jajek rocznie, podczas gdy Francuzi 250 a Meksykanie aż 320. Mimo że Polska jest wiodącym producentem jajek w Europie, jednak produkcja nie idzie w parze z ich spożyciem w naszym kraju. Prognozuje się, że do 2020 roku konsumpcja jajek w naszym kraju znacznie wzrośnie.

Większości z nas trudno wyobrazić sobie Święta Wielkanocne bez jajek, które są niezbędne do powstania pisanek, wielu potraw oraz ciast. Spór o to, czy jajka są rzeczywiście zdrowe, ma długą tradycję. Swoje zdanie na ten temat przedstawia nam Aureliusz Wilk.

Kto z nas robi jaja, czyli cała prawda o tym, czy jajka są zdrowe

Zrzut ekranu 2017-04-11 o 15.10.55
fot. Aureliusz Wilk

Od wielu lat jajko jest "kością niezgody" wśród naukowców, dietetyków i ekspertów ds. żywienia. Jeszcze kilka dekad temu lekarze twierdzili, że jajko podnosi poziom cholesterolu we krwi, co sprzyja problemom z układem sercowo-naczyniowym. Taki pogląd panował w medycynie w latach 70-tych.

Wynikało to z mniejszej wiedzy medycznej na temat procesu powstawania choroby niedokrwiennej serca, której przyczyną bezpośrednią były i są nadal złogi cholesterolowe. Ale to było w latach 70-tych. Dziś żaden wykształcony lekarz nie odradza już jedzenia jajek.

Po drugiej stronie barykady można zaś umieścić zwolenników wszystkiego, co naturalne, organiczne i ekologiczne. Niektórzy z nich przekonują, że jeśli tylko jajko pochodzi z "dobrej" hodowli, a znosząca je kura (najlepiej zielononóżka) była "szczęśliwa", to nawet 4 sztuki jajek dziennie nam nie zaszkodzą. 

Jak często powinniśmy jeść jajka i ile sztuk ma najlepszy wpływ na nasze zdrowie?

Otóż spór o optymalne spożycie jajek z całą pewnością jest sztuczny a teza o ich rzekomej szkodliwości nie wytrzymuje konfrontacji z dzisiejszą wiedzą. Pomimo ogromnego postępu nauki nadal aktualna pozostaje zasada Paracelsusa, zgonie z którą „dawka czyni truciznę”. Zabójcze działanie może mieć nawet zwykła woda, jeśli tylko spożyjemy ją w takich ilościach, wobec których nasz organizm pozostanie zupełnie bezradny.

Według mnie spożycie jednego jajka dziennie jest jak najbardziej wskazane. Sporadycznie można spożywać nawet po 3-4 sztuki (zwłaszcza, jeśli jesteśmy na jakimś przyjęciu). Odradzałbym jednak jedzenie na raz większych ilości jaj. Nasza naturalna skłonność do przesady i tzw. bezkrytycznego sumowania, czyli myślenia, że jeśli coś jest zdrowe, to po zwiększeniu dawki o 10 razy nadal będzie miało na nas dobroczynny wpływ, może być zgubna. Nasz organizm tak nie działa.

Czy jajko można uznać za "superfood"?

eggs-1482006_1920
fot. Naon, Pixaby.com, CC0 Public Domain

Jajko jest jedynym w przyrodzie kompletnym systemem, z którego powstaje nowe życie. Zapłodnione jajko to najgenialniejszy z tworów natury – to zarodkowa (pluripotencjalna) komórka macierzysta, która różni się od komórki ludzkiej tym, że jest autonomiczna i nie potrzebuje tyle wsparcia do tego, by przetrwać.

Co ciekawe, od zapłodnienia do urodzin samodzielnego organizmu, jajku nie trzeba dostarczać niczego poza energią pochodzącą z ciepła. Ten cud natury zawiera w sobie wszystkie aminokwasy, jakich nasz organizm nie produkuje, a które są mam do życia niezbędne.

Z całą pewnością można je określić modnym ostatnio mianem "superfood". To jeden z najdoskonalszych produktów  żywnościowych pochodzenia zwierzęcego.

Jaki wpływ na nasz organizm ma jedzenie jajek?

Jajko jest bogate w witaminy A, E, D oraz witaminy z grupy B. Dzięki zawartej cholinie chroni serce, rozwija mózg, jest źródłem selenu, działa detoksykacyjnie. Zawiera żelazo, potas, magnez oraz siarkę. Są to minerały niezbędne do życia, które muszą być dostarczone z zewnątrz. 

Jajka sprzyjają też odchudzaniu, ale jak każdy ze składników diety wymagają odrobiny wysiłku podczas ich przygotowania by nie utracić cennych wartości odżywczych, które w sobie kryją.

JAJCO
fot. Thinex, pixaby.com, CC0 Public Domain

W jaki sposób przygotowywać jajka, by zachować ich najcenniejsze walory odżywcze?

Do najczęstszych błędów jakie popełniamy przy przygotowywaniu jajek należą: mycie jajek przed przechowywaniem oraz zbyt długie ich gotowanie.

Niektórzy szefowie kuchni specjalnie wybierają jajka brudne aby mieć pewność, że nie były myte. Dlaczego tak się dzieje?  

Jajko jest higroskopijne, zabezpieczone naturalnie warstwą ochronną przed wnikaniem drobnoustrojów pochodzących z zewnątrz. Zmycie warstwy ochronnej przyśpiesza parowanie i naraża je na infekcje. Polecam obmycie ich wodą dopiero bezpośrednio przed samym przygotowaniem ich do użycia.

Jeśli chodzi o gotowanie, to przeciętne jajko powinno być zanurzone we wrzątku około 8 minut. Każda nadmiarowa minuta naraża je na utratę cennych wartości odżywczych. Warto też pamiętać, że jajko ugotowane ma najlepszą biodostępność, co oznacza, że nasz organizm lepiej je wchłania i przetwarza znajdujące się w nim wartościowe składniki.

Jaja są niewątpliwie ważnym elementem naszej diety i stanowią mocny punkt na polskim stole, nie tylko Wielkanocnym. Pamiętając o zdrowym rozsądku jedzmy je więc zarówno na co dzień jak i od święta.

Życzę Wszystkim smacznej i udanej Wielkanocy!

aureliusz wilk
fot. facebook.com/aureliuszwilk

Aureliusz Wilk - wybitny mistrz kuchni i podróżnik, specjalista żywienia funkcjonalnego i neurogastronomii, pedagog, współautor pierwszej w Polsce książki kucharskiej opartej na kuchni antropologicznej oraz wielu poradników z dziedziny zdrowego żywienia a także specjalistycznych podręczników dla nowoczesnych kucharzy. Doświadczenie zdobywał na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Jego książki o zdrowym gotowaniu i odżywianiu wydawane są w Polce i w Grecji, gdzie zdobyły ogromne uznanie i rangę bestsellerów.

Zagłosuj

Ile jajek zjadasz zwykle w ciągu tygodnia?

________

Redakcja zdrowie.radiozet.pl/π