1,5 mln Polaków może stracić wzrok z powodu cukrzycy

18.08.2017 13:37

Retinopatia cukrzycowa w początkowej fazie nie daje niemal żadnych objawów. Większość zagrożonych nią osób zupełnie nie zdaje sobie sprawy z tego, że stopniowa utrata wzroku może uczynić z nich niewidomych. Niestety ta podstępna dolegliwość jest najczęstszą przyczyną ślepoty wśród osób pomiędzy 20. a 65. rokiem życia.

1,5 mln Polaków może stracić wzrok z powodu cukrzycy

fot. ractapopulos, pixaby.com, CC0 Public Domain

Nie tylko diabetycy, u których diagnozuje się cukrzycę typu I, narażeni są na to, że z powodu choroby mogą całkowicie stracić wzrok. Niestety retinopatia cukrzycowa grozi także 60 proc. pacjentów cierpiących na powszechnie występującą w naszym społeczeństwie cukrzycę typu II, do której może doprowadzić m.in. niewłaściwa dieta oraz niehigieniczny tryb życia. W Polsce utratą wzroku z powodu retinopatii cukrzycowej zagrożonych jest aż 1,5 mln Polaków - ostrzegają eksperci z Instytutu Oka w Warszawie.

Zwykle zaczyna się zupełnie niepozornie. Obraz przed oczami traci trochę na ostrości, od czasu do czasu pojawiają się mroczki aż w pewnym momencie... przestaje się widzieć! Dlaczego?

Komu grozi retinopatia cukrzycowa?

Zrzut ekranu 2017-08-18 o 11.14.36 1

W następstwie powikłań związanych z wahaniami zarówno poziomu cukru we krwi, jak i odczynu zapalnego w tkankach dochodzi do zaburzeń w siatkówce oka, czyli tzw. retinopatii cukrzycowej. To właśnie dlatego najbardziej zagrożeni są nią diabetycy. Wysoki poziom glukozy we krwi uszkadza drobne naczynia krwionośne w siatkówce oka, wpływając zarówno na pogorszenie ostrości wzroku a w konsekwencji - nawet do całkowitej utraty zdolności widzenia.

Wśród czynników przyspieszających rozwój retinopatii cukrzycowej są też hiperlipidemia, niedokrwistość oraz... ciąża. Również chorzy, u których cukrzycę rozpoznano w młodości są bardziej narażeni na szybki rozwój tego prowadzącego do utraty wzroku schorzenia.

Jak wyjaśnia prof. Krystyna Czechowicz-Janicka, dyrektor medyczny oraz przewodnicząca Rady Naukowej Instytutu Oka:

"

Bardzo często pacjenci chorzy na cukrzycę nie odczuwając w początkowej fazie problemów z widzeniem, nie zdają sobie sprawy z postępującej retinopatii cukrzycowej. Tymczasem cukrzycowe zmiany na dnie oka można już stwierdzić po 3 latach od wykrycia cukrzycy u 12 proc. chorych. "

- W przypadku chorych na cukrzycę typu I retinopatia rozwija się wprost proporcjonalnie do przebiegu cukrzycy. Wystarczy 15 lat jej trwania, by doszło do powikłań w siatkówce oka - potwierdza ekspertka.

Systematyczne badanie wzroku - jedyna szansa na wykrycie choroby

- Inaczej natomiast sytuacja wygląda u chorych z cukrzycą typu II. Tu retinopatia cukrzycowa rozwija się wcześnie, nawet 7 lat przed ustaleniem rozpoznania. Bez względu na rodzaj cukrzycy, każdy pacjent cierpiący na tę chorobę powinien systematyczne raz w roku przeprowadzać badania kontrolne dna oka, nawet jeśli nie odczuwa problemów z widzeniem - tłumaczy prof. Czechowicz-Janicka.

- Chorzy z rozpoznaną retinopatią cukrzycową w zależności od stopnia zaawansowania zmian cukrzycowych w oku powinni odwiedzać lekarza okulistę częściej, minimum 2 razy w roku, a w przypadku retinopatii zaawansowanej – co 3 miesiące. Również kobiety w ciąży i połogu chorujące na cukrzycę powinny być pod kontrolą lekarza okulisty i regularnie (przynajmniej raz w miesiącu) badać swój wzrok. – podkreśla profesor.

- Im wcześniej wykryjemy zmiany w siatkówce oka, tym większa jest szansa na ich skuteczne leczenie – dodaje specjalistka.

Objawy retinopatii cukrzycowej

eyes-586849_1920

fot. LoganArt, pixaby.com, CC0 Public Domain

  • stopniowe pogorszenie widzenia,
  • przemijające zaburzenia ostrości widzenia,
  • nocne upośledzenia widzenia,
  • nagła bezbólowa utrata wzroku,
  • mroczki przed oczami.

Diagnostyka i leczenie

Obecnie okuliści mają możliwość korzystania z najnowocześniejszych metod diagnostycznych i terapeutycznych. Poza badaniem dna oka oraz ostrości widzenia, dodatkowymi specjalistycznymi badaniami obrazującymi szczegółowo stan siatkówki w przebiegu retinopatii cukrzycowej jest optyczna koherencyjna tomografia OCT oraz angiografia fluoresceinowa, pozwalająca na dokładne zlokalizowanie miejsc przecieku chorobowo zmienionych naczyń.

- W Instytucie Oka wykonujemy optyczną koherencyjną tomografię OCT tylnego odcinka oka na aparacie Spectralis HRA+OCT2. Jest to obecnie najdokładniejszy na świecie sprzęt do tomografii komputerowej oka. Badanie OTC jest bezbolesne i bezkontaktowe – mówi prof. Krystyna Czechowicz-Janicka.

- Spectralis HRA+OCT2 umożliwia z niezwykłą dokładnością i precyzją zobrazować strukturę oka i ujawnić wszelkie zmiany patologiczne, nawet te niewidoczne dla sprzętu starszej generacji. Spectralis HRA+OCT 2 pozwala na badanie tkanki siatkówki już o wielkości 1 mikromilimetra (0.001 mm). Oprócz najnowocześniejszego badania OCT, aparat ten wykonuje też wielowarstwowe fotografie oka i symultanicznie badanie autofluorescencji, które są niezbędne w procesie właściwej diagnozy i kwalifikacji do leczenia – podkreśla profesor Czechowicz-Janicka. 

Makulopatia cukrzycowa - przyczyna trwałej utraty wzroku

kokoko
fot. pixaby.com, CC0 Public Domain

Retinopatia cukrzycowa często występuje też w niezwykle niebezpiecznej formie cukrzycowego obrzęku plamki DME (Diabetic Macular Edema), czyli tzw. makulopatii cukrzycowej, która nieleczona lub zbyt późno zdiagnozowana może doprowadzić do trwałej utraty widzenia.

Forma ta rozwija się u ok. 14%-25% chorych na cukrzycę typu II i spowodowana jest obecnością płynu w centralnej części siatkówki, czyli w plamce żółtej. 

Cukrzycowy obrzęk plamki wywołany jest obrzękiem centralnej (plamkowej i około plamkowej) części siatkówki, którego przyczyną jest uszkodzenie okołoplamkowych naczyń krwionośnych i wtórne przenikanie osocza krwi pomiędzy warstwy siatkówki w okolicy plamki żółtej.

Niepokojąca, czarna plama przed oczami

Pacjent, u którego wystąpił cukrzycowy obrzęk plamki, z początku również może nie zauważać objawów. Zdarza się jednak, że chory doświadcza pogorszenia ostrości widzenia w postaci krzywienia i falowania obrazu, niekiedy też może pojawić się czarna plama, pozostająca nieruchomo w polu widzenia.

Zrzut ekranu 2017-08-18 o 11.18.58
Zrzut ekranu 2017-08-18 o 11.19.08

- Zamazany obraz i nieostre widzenie szczegółów, ciemne plamki pojawiające się w polu widzenia, wyblakłe kolory, falujące linie proste, zniekształcone kształty obrazów to objawy, które powinny skłonić pacjenta do jak najszybszego zgłoszenia się do lekarza okulisty. Nieleczony cukrzycowy obrzęk plamki prowadzić może do trwałej utraty wzroku – ostrzega profesor Czechowicz-Janicka.

Jak nie doprowadzić do tego, by całkowicie stracić wzrok?

Podstawowym celem leczenia obrzęku plamki w wyniku retinopatii cukrzycowej jest zahamowanie postępu zmian chorobowych w obszarze plamki oraz utrzymanie możliwie najlepszej ostrości widzenia. Wybór metody leczenia uzależniony jest od stopnia zaawansowania makulopatii cukrzycowej.

Aktualnie medycyna dysponuje kilkoma terapiami stosowanymi w cukrzycowym obrzęku plamki. Są to między innymi:

  • terapia preparatami anty-VEGF (zastrzyki dogałkowe), która wykazuje wysoką skuteczność zarówno w zmniejszaniu cukrzycowego obrzęku plamki, jak i poprawie widzenia u chorego;
  • kortykosteroidy podawane w formie wstrzyknięć bądź implantów oraz laseroterapia z wykorzystaniem rewolucyjnego lasera 2RT.

Fotokoagulacja laserowa, stosowana wcześniej jako konwencjonalna forma terapii, co prawda zmniejszała ryzyko postępu choroby, ale uznano, że może doprowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia zdrowych komórek siatkówki.

W praktyce przy stosowaniu konwencjonalnej fotokoagulacji nie uzyskiwało się poprawy ostrości widzenia, a blizny po laseroterapii powodowały powstawanie mroczków w polu widzenia i osłabiały poczucie kontrastu. Pojawienie się lasera 2RT (Retinal Rejuvenation Therapy) o mocy kilkaset razy mniejszej niż konwencjonalnie stosowane lasery koagulujące i o odmiennym mechanizmie terapeutycznym, zrewolucjonizowało tą metodę terapii.

Laserowy impuls może pomóc odzyskać wzrok w... 10 minut!

- Poprzez precyzyjnie kontrolowany, nanosekundowy impuls laserowy Laser 2RT oddziałuje na uszkodzone przez proces chorobowy komórki siatkówki, pobudzając je do odnowy. W odróżnieniu od konwencjonalnych zabiegów laserowych, Laser 2RT nie uszkadza sąsiednich struktur. Działając wyłącznie pobudzająco na uszkodzone komórki, generuje energię 500 razy mniejszą niż laser koagulujący.

Cały zabieg stymulacji (immunomodulacji) komórek trwa nie dłużej niż 10 minut. Po jego zakończeniu pacjent może wrócić do domu i prowadzić normalną aktywność: pracować, czytać i oglądać telewizję – zaznacza prof. Czechowicz-Janicka dodając, że:

"

Zabieg 2RT w przeciwieństwie do konwencjonalnej laseroterapii jest nieinwazyjną procedurą, która polega na stymulacji naturalnego, biologicznego procesu regeneracji oka. "

- Stosowanie lasera 2RT u pacjentów z cukrzycowym obrzękiem plamki może poprawić nie tylko ostrość wzroku, ale i czułość kontrastową siatkówki.  Nie rodzi skutków ubocznych, a nie pozostawiając blizn na siatkówce, nie powoduje ubytków w polu widzenia. Zabieg może być powtarzany oraz stosowany w połączeniu z terapią anty-VEGF. Laser 2RT jest więc laserem bezpiecznym dla komórek siatkówki, który można stosować w cukrzycowym obrzęku plamki – dodaje profesor.

OK
fot. 5arah, pixaby.com, CC0 Public Domain; źródło: informacja prasowa

Instytut Oka to pierwszy w Polsce ośrodek certyfikowany do wdrażania rewolucyjnej terapii „odmłodzenia siatkówki oka” laserem 2RT, stosowanej w leczeniu wczesnej postaci AMD. Klinika jest również pierwszym ośrodkiem okulistycznym w Europie, który dysponuje najprecyzyjniejszymi aparatami do badania przedniego odcinka oka OCT – ASOCT Casia2 (Tomografia Optyczna Koherencyjna Przedniego Odcinka Oka) oraz Spectralis HRA+OCT2 tomograf drugiej generacji (do badania plamki, siatkówki oraz nerwu wzrokowego).

Oprócz kilkudziesięciu innych, wysoce specjalistycznych okulistycznych badań diagnostycznych w Instytucie Oka wykonywane jest także najnowsze badanie: cyfrowa mikro angiografia (angio-OCT) z wykorzystaniem najnowocześniejszego sprzętu Cirrus HD 5000 AngioPlex OCT. Badanie to jest nieinwazyjną i bezkontrastową alternatywą do tradycyjnej angiografii fluoresceinowej i indocyjaninowej.

Zagłosuj

Jak często badasz wzrok u okulisty?

___

zdrowie.radiozet.pl/π