Koklusz wywołuje ataki kaszlu. Jak rozpoznać objawy krztuśca?

30.01.2018 14:38

Krztusiec to choroba zakaźna wywołana przez bakterię. Rozprzestrzenia się bardzo łatwo, szczególnie wśród małych dzieci. Wywołuje silne ataki kaszlu duszącego i świszczącego, utrzymuje się nawet przez kilka tygodni. Przez wiele lat krztusiec uważany był za rzadko występującą chorobę, ale liczba zachorowań w ostatnim czasie wzrasta. Dowiedz się, jak poznać objawy krztuśca i jak się przed nim chronić.

Koklusz wywołuje ataki kaszlu. Jak rozpoznać objawy krztuśca?

fot. MaxPixel.freegreatpicture.com

Krztusiec, inaczej koklusz, to ostra choroba zakaźna występująca głównie u dzieci. Koklusz wywołany jest przez bakterię Bordetella pertussis przenoszoną drogą kropelkową w czasie mówienia, kichania i kaszlu. Najwięcej zachorowań notuje się u małych dzieci, które ze względu na niewykształcony układ odpornościowy są bardziej narażone na atak bakterii. Przebywając w dużych skupiskach ludzkich, przedszkolach i szkołach, zarażają się wzajemnie. Szacuje się, że w krajach rozwiniętych na krztusiec chorują głównie dzieci w wieku 4-11 lat, rzadziej dzieci starsze i dorośli.

Krztusiec od kilkudziesięciu lat uznawany był za chorobę ustępującą, szczególnie w krajach, w których wprowadzono powszechne szczepienia ochronne realizowane według Programu Rozszerzonych Szczepień rekomendowanych przez Światową Organizację Zdrowia. Obecnie zachorowania na koklusz m.in. w Polsce obserwowane są częściej, zarówno u dzieci małych, nastolatków, jak i u osób dorosłych. Pomimo stosowania szczepień w wieku dziecięcym osoby dorosłe chorują coraz częściej. Odporność na chorobę po zaszczepieniu stopniowo zanika. Szacuje się, że po 10 latach od szczepienia, dana osoba nie jest już zabezpieczona przed zachorowaniem. Nie ma jednak obowiązku szczepienia w przypadku nastolatków i osób dorosłych, a w tych grupach wiekowych obserwuje się więcej zachorowań.

Krztusiec: objawy choroby

Pierwsze objawy krztuśca przypominają przeziębienie. Na początku pojawia się katar, zaczerwienienie i łzawienie oczu, ból gardła i lekko podwyższona temperatura. Objawy przeziębienia mogą utrzymywać się nawet przez dwa tygodnie, ale po tym czasie wcale nie nadchodzi ozdrowienie. Intensywne ataki kaszlu zaczynają się po ok. 1-2 tygodniach od zarażenia.

Napadowe i męczące ataki spazmatycznego kaszlu utrudniają oddychanie, wywołują ból gardła i brzucha, nierzadko prowadzą do wymiotów. Oprócz kaszlu chorobie towarzyszy charakterystyczne furczenie, świst i rzężenie podczas oddychania. Po zastosowaniu leczenia objawy nieco ustępują, zanikają całkowicie dopiero po ok. 1-3 tygodniach. Od momentu zachorowania do całkowitego wyzdrowienia może minąć nawet miesiąc. W ciężkich przypadkach krztusiec ciągnie się przez wiele tygodni, uniemożliwiając normalne funkcjonowanie.

"

Osoba chora na krztusiec zaraża po ok. sześciu dniach od zachorowania aż do trzech tygodni po wystąpieniu ataków kaszlu. "

Ataki kaszlu trwają zazwyczaj przez kilka minut, częściej występują w nocy. Atakom towarzyszą czasami wymioty. Napadowy i męczący kaszel może powodować, że twarz stanie się czerwona, a pod skórą popękają kruche naczynka. Twarz dzieci w czasie ataków kaszlu może przybrać niebieskawą barwę — to sinica, czyli nieodpowiednie nasycenie krwi tlenem.

Charakterystyczne objawy krztuśca:

  • objawy infekcji górnych dróg oddechowych: ból gardła, kaszel, katar;
  • napady spazmatycznego, męczącego kaszlu;
  • wymioty towarzyszące napadom kaszlu;
  • bezdech z sinicą (szczególnie u małych dzieci) lub problemy z oddychaniem;
  • świst lub rzężenie towarzyszące oddychaniu;
  • gorączka;
  • wybroczyny na skórze i spojówkach.
"

Koklusz jest szczególnie groźny dla niemowląt w pierwszym półroczu życia. Źródłem zarażenia krztuścem jest najczęściej matka lub inny członek rodziny. "

Krztusiec: grupa ryzyka

Na krztusiec mogą zachorować osoby w każdym wieku, ale choroba jest szczególnie groźna dla niemowląt i małych dzieci, u których mogą pojawić się powikłania. Koklusz dla starszych dzieci i osób dorosłych nie jest specjalnie groźny, ale objawy są męczące i frustrujące. Choroba jest także silnie zakaźna, dlatego wymaga izolacji na okres kilku tygodni.

Osoby, które chorowały wcześniej na krztusiec, nie są chronione przed ponownym zachorowaniem, ale choroba, jeśli się pojawi, powinna mieć znacznie lżejszy przebieg. Osoby szczepione na krztusiec również nie mogą czuć się bezpiecznie. Odporność po szczepionce DTP ma tendencję do zanikania po kilku latach (5-10 lat po zaszczepieniu), dlatego osoby szczepione w dzieciństwie mogą zachorować w dorosłości. Aby utrzymać odporność na krztusiec, każda osoba musiałaby przyjmować kolejną, przypominającą dawkę szczepionki średnio co 10 lat.

Krztusiec: metody leczenia

Dzieci poniżej szóstego miesiąca życia muszą być leczone w szpitalu. Czasami ordynuje się leczenie szpitalne również w przypadku starszych dzieci, jeśli objawy krztuśca są bardzo silne. Starsze dzieci i osoby dorosłe na czas leczenia muszą pozostać w domu, najlepiej w odpowiedniej izolacji, by nie zarazić pozostałych domowników. Krztusiec leczony jest za pomocą antybiotyków i leków łagodzących objawy, np. pastylek i syropów na gardło, preparatów łagodzących kaszel i katar.

Niestety pomimo wprowadzenia odpowiednich szczepień profilaktycznych, krztusiec nadal stanowi poważne zagrożenie epidemiologiczne. Choroba jest trudna do zdiagnozowania, bo przebiega na różnych etapach, a jej objawy przypominają inne schorzenia dróg oddechowych, szczególnie o charakterze przewlekłym.

  • Lekarz po zdiagnozowaniu krztuśca jest zobowiązany do zgłoszenia zachorowania do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej (PSSE).

Krztusiec: powikłania po chorobie

Krztusiec to poważna choroba, która może nieść za sobą powikłania. Na dodatkowe komplikacje po chorobie narażone są szczególnie niemowlęta, małe dzieci i wszystkie osoby z obniżoną odpornością.

Powikłania po krztuścu:

  • zapalenie płuc;
  • zapalenie oskrzeli;
  • zapalenie ucha środkowego i wewnętrznego;
  • rozedma płuc;
  • zapalenie mózgu;
  • drgawki;
  • bezdechy;
  • krwawienie z nosa;
  • przepuklina;
  • encefalopatia krztuścowa (uszkodzenie mózgu).
Źródło: Hanna Danielewicz, Anna Łątkowska, Andrzej Boznański, Krzysztof Gomułka, Małgorzata Bogucka, Zachorowania na krztusiec u dzieci ze współistniejącą chorobą atopową, Katedra Pediatrii. Klinika Pediatrii, Alergologii i Kardiologii Akademii Medycznej we Wrocławiu, Borgis - Nowa Pediatria 2/2007, s. 40-45/czytelniamedyczna.pl
Iwona Łętowska, Paweł Grzesiowski, Jarosław Walory, Nowe trendy w epidemiologii i immunoprofilaktyce krztuśca, Centralne Laboratorium Surowic i Szczepionek w Warszawie, Borgis - Nowa Medycyna 9/1999/czytelniamedyczna.pl

________
zdrowie.radiozet.pl/nk

Oceń